سیمای مشابه زنان: هیلاری، ویکتوریا و اعظم طالقانی

فرناز سیفی

سه شنبه ۱۹ اردیبهشت 1396 - 12:42

هیلاری کلینتون، نامزد حزب «دموکرات»  که انتخابات را به دونالد ترامپ، نامزد پوپولیست جمهوری‌خواهان باخت، بالاخره در گفت‌وگویی با کریستین امان‌پور از دلایل شکست‌اش حرف زده است. میان موش‌دواندن‌ها و خرده‌‌حساب‌های رئیس سازمان «اف‌بی‌آی» یا افشاگری‌های «ویکی‌لیکس»، کلینتون از دلیل دیگری هم نام برد که از اولین روز کارزار انتخاباتی او عیان و واضح تو چشم می‌زد: زن‌ستیزی و زن‌هراسی.

زن‌ستیزی و زن‌هراسی که به اشکال مختلف وسط بود: از سیل نظرات درباره‌ی ظاهر و مدل مو و شلوار پوشیدن و وزن هیلاری کلینتون گرفته تا سن‌گرایی و زیر سوال بردن سلامت جسمی او چون «سنش بالاست.» ایرادهایی که هرگز نوک پیکان آن‌ها، مردان نامزد ریاست‌جمهوری را هدف نمی‌گیرد و به این «اتهام‌ها» آن‌ها را «نالایق» تشخیص نمی‌دهد.

هیلاری کلینتون اولین زن در تاریخ ایالات متحده آمریکا نیست که خیز برداشت تا اولین زن رئیس‌جمهور در این کشور شود. قبل از او ۱۲ زن دیگر هم تلاش کرده بودند تا رویای زن رئیس‌جمهور را در این سرزمین وسیع ممکن کنند.

اولین این زنان، سال‌ها پیش از این‌که زنان حتا حق رای داشته باشند، «ناممکن» و آرمان‌شهر را تخیل کرده بود و پا پیش گذاشته بود. ویکتوریا وودهال بچه‌ی هفتم در خانواده‌ی پرجمعیت و فقیر روستایی در ایالت اوهایو بود. پدرش بچه‌ها و از جمله او را شلاق می‌زد. باربارا گلداسمیت، مورخ، بعدها در زندگی‌نامه‌ی وودهال نوشت که ویکتوریا در دوران کودکی و نوجوانی، قربانی تجاوز و آزارجنسی پدر هم شده بود. اما بعضی دیگر از محققان و مورخان با این ادعای گلداسمیت موافق نیستند.

ویکتوریا وودهال تنها ۱۴ سال سن داشت که او را شوهر دادند. کنینگ وودهال، پزشک بود و بعد از ازدواج، ویکتوریا خیلی زود فهمید که شوهر، الکلی است و زن‌باره. ویکتوریا وودهال خیلی زود به دلیل اعتیاد شوهر، ناچار شد بیرون از خانه کاری دست‌وپا کند تا مخارج خانه را تامین کند. از ازدواج تلخ‌اش با کنینگ وودهال، صاحب ۲ بچه شد که اولین بچه با کم‌توانی ذهنی به‌دنیا آمد.

وودهال در آستانه‌ی ۴۰ سالگی برای دومین‌بار ازدواج کرد. شوهر دوم‌اش کلنل نظامی بود و در جنگ داخلی آمریکا مبارزه کرده و افتخار کسب کرده بود.

ویکتوریا وودهال به‌همراه خواهرش تنسی، اولین زنان آمریکایی بودند که وارد بازار سهام آمریکا شدند و در سال ۱۸۷۰ یک شرکت خریدوفروش اوراق بهادار را در «وال‌استریت» راه انداختند. کاروبار دو خواهر خیلی زود سکه شد و با شم خوبی که از بالا‌وپایین بازار سهام داشتند، پول خوبی به دست آوردند. رقبا شروع به اتهام‌زنی و شایعه‌ پراکنی درباره ۲ خواهر کردند. آن‌ها را متهم به «فحشا» می‌کردند و اتهام می‌زدند که با مردان بانفوذ وال‌استریت رابطه جنسی برقرار می‌کنند تا از زیروبم تحولات پیش‌رو در بازار سهام خبر بگیرند.

دو خواهر خیلی زود تصمیم گرفتند تا با سرمایه‌ای که از فعالیت اقتصادی‌شون به دست آورده بودند، یک نشریه منتشر کنند. هفته‌نامه‌ی «وودهال و کلفین» با یک هدف مشخص راه افتاد: تلاش برای این‌که ویکتوریا وودهال برای ریاست‌جمهوری نامزد شود. هدفی که به‌نظر همه به‌غایت آرمانی، تخیلی و جاه‌طلبانه بود.

در همه‌ی ۶ سال بعدی که نشریه منتشر می‌شد، فمینیسم و حقوق زنان و به‌ویژه حق مشارکت سیاسی برابر برای زنان، هسته‌ای اصلی این هفته‌نامه بود. هفته‌نامه‌ی دو خواهر، موضوعات تابوی دیگری را هم پوشش می‌داد: لزوم آموزش جنسی به مردان و زنان جوان، گیاه‌خواری، عشق آزاد، دامن مینی‌ژوپ، حق کنترل باروری و مانیفیست کمونیسم کارل مارکس.

هر دو خواهر از تلاش‌های مدافعان حق رای زنان دفاع می‌کردند و از کارزار زنان، حمایت مالی می‌کردند. ویکتوریا وودهال، یکی از معدود زنانی است که توانست در جلسه‌ی کمیته‌ی حقوقی کنگره‌ی آمریکا حاضر شود و از لزوم و دلایل‌اش در لزوم حق رای زنان دفاع کند. او دربرابر مردان کمیته‌ی حقوقی استدلال کرد که بنا به قانون اساسی آمریکا، زنان حق رای دارند و این حق تا همین حالا هم به شیوه غیرقانونی نادیده گرفته و نقض شده است. او به بندهای ۱۴ و ۱۵ قانون اساسی آمریکا ارجاع داد که حق رای را برای همه‌ی شهروندان درنظر گرفته است.

در ۲ آوریل ۱۸۷۰ ویکتوریا وودهال با انتشار یادداشتی در روزنامه‌ی «نیویورک هرالد» حسابی سروصدا به‌پا کرد. او در این یادداشت اعلام کرد که برای پست ریاست‌جمهوری آمریکا در انتخابات پیش‌رو نامزد خواهد شد. وودهال خیلی زود عضو حزب تازه‌تاسیس «برابری» شد و نامزد این حزب برای انتخابات سال ۱۸۷۲ شد.

در سخنرانی‌ای که باز غوغا آفرید، ویکتوریا وودهال به تندی از ساختار سیاسی و دولتی آمریکا انتقاد کرد که «برای مردان، به دست مردان، به نفع مردان» است و هیچ سهمی برای زنان قائل نشده است. وودهال، فردیک دوگلاس را که برده‌ای بود که رهایی یافته بود و برای حقوق بردگان آمریکا مبارزه می‌کرد، به عنوان معاون خود معرفی کرد.

رسانه‌ها و احزاب سیاسی از هیچ کاری و اتهامی برای تخریب و تمسخر وودهال نگذشتند. او را به رابطه‌های جنسی با این ‌و آن متهم کردند، او را به همجنس‌گرایی «متهم» کردند، اتهام فساد مالی، جنون روانی، «مادر نالایق» و هر تخریبی که ممکن بود و به ذهن‌شان می‌رسید…

چند روز مانده به روز انتخابات، مقامات پلیس وارد خانه‌ی ویکتوریا وودهال شدند و او و شوهر و خواهرش  را به‌اتهام انتشار «نشریه‌ای موهون و غیراخلاقی» بازداشت کردند. هر دو خواهر را در بندی از زندان حبس کردند که ویژه‌ی زندانیانی با جرایم سنگین است و مقامات امنیتی تا وقتی انتخابات به پایان نرسید، حاضر نشدند ویکتوریا وودهال و خواهرش را آزاد کنند. ویکتوریا وودهال روز انتخابات را در سلول گذراند.

وودهال در انتخابات‌های ریاست‌جمهوری سال ۱۸۸۴ و ۱۸۹۲ هم باردیگر اعلام نامزدی کرد و سعی کرد در کنار مبارزه برای لزوم حق رای زنان، معنای «رجل سیاسی» زمانه‌اش را به چالش بکشد و تغییر دهد.

تلاش‌هایش لااقل در کوتاه‌مدت ناموفق بود؛ اما روزنه‌ای شد  و انگیزه‌ای برای زنان دیگر که به مخالفت با نظام سیاسی مردانه‌ی آمریکا برخیزند، جهان دیگری را تصور کنند و تلاش کنند تا راه را برای حضور زنان در سمت‌های بالای سیاسی در کشور باز کنند؛ مثل تصویر اعظم طالقانی که در این دوره‌ی ریاست‌جمهوری ایران هم - این‌بار با واکر و درحالی که به سختی گام از گام برمی‌دارد- مصمم برای ثبت‌نام در انتخابات ریاست‌جمهوری وارد ساختمان وزارت کشور شد. او که یک‌تنه از اولین انتخابات ریاست‌جمهوری بعد از انقلاب اسلامی در ایران، به شیوه‌ی خودش، به‌دنبال این است که «تکلیف رجل سیاسی را معین کند» و راه را برای زنان ایران باز کند تا بتوانند برای پست ریاست‌جمهوری داوطلب شدند.