غایبان بزرگ مدیریت کلان

فرنوش امیرشاهی

پنجشنبه ۵ مرداد 1396 - 22:28

زنان در ایران هم ویترین تبلیغاتی هستند و هم پرده‌نشینان آفتاب و مهتاب ندیده.

با اینکه از همان نخستین سالهای پس از انقلاب، زنان در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی فعال بوده اند، اما کمتر مسئولیتهای اجرایی به آنها سپرده شده است.

با اینکه دولت حسن روحانی، با وعده توجه به حقوق و مطالبات زنان و به‌کارگیری آنها در پست وزارت برای کابینه دولت دوازدهم قدم به مبارزه‌های انتخاباتی گذاشت، اما نمایندگان مجلس از عدم تحقق این امر خبر می‌دهند.

البته هنوز لیست کابینه دوازدهم نهایی و عمومی نشده است، ولی بر اساس آنچه برخی نمایندگان مجلس و فعالان حقوق زنان اعلام کرده‌اند، انتصاب زنی به عنوان وزیر منتفی شده است. مشخص نیست این تصمیم در پی چه فرایندی گرفته شده، و آیا حسن روحانی از این مطالبه کوتاه آمده است یا اینکه فشارها مانع از تحقق این موضوع شده است؟ علت هر چه باشد، نشان می‌دهد با گذشت ۴ دهه از عمر انقلاب اسلامی، هنوز هم نگاه غالب حکومت به زنان، برگرفته از فقه سنتی است.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در کنار تغییرات گسترده در ایدئولوژی‌ها و سیاست‌های جمهوری اسلامی، نگاه و تئوری‌های حکومت نیز به زنان اسلامی شد. دیدگاهی که سنت، مذهب، عرف و فرهنگ نقش بسیار پررنگی در سیاست‌گذاری‌های مسائل مربوط به نیمی از جمعیت ایران، داشته و موضوع زنان را به خط قرمزی برای حکومت‌مردان تبدیل کرده است.

آیت‌الله خمینی، بنیانگذار و آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی هر دو مواضع فقهی سنتی و سختگیرانه‌ای نسبت به زنان داشته‌ اند و این دیدگاه در سخنرانی‌ها و نوشته‌های این دو مقام ارشد ایران به صراحت و بدون تغییر عنوان شده است.

مراجع تقلید ساکن قم نیز بر همین نظر هستند و با اینکه منع قانونی برای وزارت زنان وجود ندارد، اما آنان ریاست زنان را مخالف اصول اسلامی می‌دانند.

تنها محمود احمدی‌نژاد بود که به واسطه همفکری و نزدیکی با هسته مرکزی قدرت، توانست نظر موافق آنان را برای معرفی سه زن به عنوان وزرای پیشنهادی‌اش به مجلس جلب کند.

اما روحانی نتوانست به وعده خود در ايجاد وزاتخانه‌ای برای زنان عمل كند يا زنى را به پست وزارت بگمارد. نگرش غالب مردسالارانه و نفوذ فقه سنتی در تصمیم گیری‌ها، مانعی جدی برای حضور زنان و ايجاد تغییرات بنیادین در سیاست های کلان است.

با این اوصاف زنان هنوز غایبان بزرگ عرصه‌های کلان مدیریت هستند و حضور آنان بیشتر تبلیغاتی و نمادین است. حسن روحانی یک بار از پیگیری یک وعده‌اش درباره زنان عقب‌نشینی کرده است. باید دید این بار او می‌تواند قفل ممنوعیت ورود زنان به پست‌های کلیدی مدیریت را باز کند یا باز هم این درها به روی زنان بسته باقی خواهد ماند.