نشریات ادبی، کماکان در قبضه مردان

نشریات ادبی، کماکان در قبضه مردان

فرناز سیفی

سه شنبه ۲ آبان 1396 - 19:47

گزارش سالانه سازمان «زنان در ادبیات»(VIDA) منتشر شد. این نهاد غیردولتی، حضور زنان در رسانه‌های انگلیسی زبان را دیده‌بانی می‌کند و با دقت و موشکافانه حواسش است که رسانه‌ها چه اندازه به آثار تولیدی زنان و زنان منتقد، فضا و میدان می‌دهند.

تازه‌ترین گزارش «ویدا» تاکید کرد که در کماکان بر همان پاشنه می‌چرخد؛ حضور زنان در کسوت نویسنده و منتقد در تمام رسانه‌های جریان اصلی به‌مراتب کمتر از مردان است و در برخی رسانه‌ها نه‌تنها وضع بهتر نشده، که بدتر هم شده است.

Saaad School

«ویدا» گزارش مفصل امسال خود را با حمله به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، آغاز کرده و نوشته است:«وقتی دونالد ترامپ کمپین انتخاباتی خود را با شعار "Make America Great Again" شروع کرد، منظور واقعی او مشخص بود. منظور او بازگشت به دورانی بود که دگرباشان جنسی ناچار به پنهان کردن هویت جنسی خود بودند، فضاهای عمومی جداسازی نژادی شده بود، افراد فقیر متهم می‌شدند که تقصیر خودشان و  از سر تنبلی است که فقیرند، و مهم‌تر از این‌که اداره مملکت و همه‌ی امورش به دست مشتی مرد سفیدپوست بود و بس.»

«ویدا» تاکید می‌کند که نزدیک به ۱سال بعد از به قدرت رسیدن ترامپ، اثرات نگاه متحجر، واپس‌گرایانه و خطرناک او و دولت‌اش برای زنان درهمه‌جا مشهود است و در حوزه‌ی نوشتار نیز با پروپاگاندای دولتی علیه زنان، مهاجران، سیاهان، دگرباشان جنسی و افراد معلول مواجه‌ایم.و آش، آن‌قدر شور است که دیگر نمی‌توان حتا این دروغ را به زبان آورد که در فضای ادبیات و نشر، زنان و مردان از فرصت برابری برخوردارند و به یک نسبت مساوی، به آن‌ها میدان داده می‌شود.

برای مثال سراغ یکی از شناخته‌شده‌ترین رسانه‌ها در حوزه‌ی نقد ادبی یعنی «London Review of Books» برویم. در سالی که گذشت فقط ۱۸ درصد از مقالان منتشرشده در این نشریه را زنان نوشتند. و تنها ۲۶ درصد مجموع نقدهایی که در این رسانه نوشته شد، درباره آثار منتشرشده زنان نویسنده بود. این نشریه سال به سال وضعیت بدتری در حوزه برابری جنسیتی دارد و از قرار به نقدها و اعتراض‌ها هم وقعی نمی‌نهد. به رویه‌ی خود ادامه داده و مدعی است که «فضای برابری» به مرد و زن می‌دهد!

اما از سوی دیگر نشریات معتبر دیگری مثل «The New York Times Book Review» در روندی تدریجی وضعیت برابر وبهتری پیدا می‌کنند. در سال گذشته برای اولین‌بار شمار نویسندگان زن و مرد در این نشریه، برابر و یکسان بود و در مجموع ۴۴ درصد از نقدها درباره‌ی آثار ادبی منتشره زنان نوشته شد.

«گرانتا» که یکی از استخوان‌دارترین نشریات ادبی انگلیسی زبان است، برای اولین‌بار در ۷ سال گذشته به نویسندگان زن فضای بیشتری داد و شمار آثار منتشره‌ی زنان از مردان بیشتر بود. در مجموع ۳۸ زن نویسنده در «گرانتا» مطلبی منتشر کردند، شمار مردان نویسنده سال گذشته این نشریه ۳۷ نفر بود. با این‌حال کماکان تعداد نقدهایی که بر کتاب‌های زنان نوشته شد، بسیار نابرابر و ناچیز است و تنها ۲۹ درصد مجموع نقدهای ادبی این نشریه، درباره آثار زنان بود.

«ویدا» بار دیگر در گزارش سالانه خود از مخاطبان این نشریات خواسته تا رسانه را دیده‌بانی کرده و از دست‌اندرکاران پرسش‌گری کنند: زنان کجایند؟‌چرا این همه آثار منتشرشده زنان به صفحات این نشریات راه پیدا نمی‌کنند؟ چرا از زنان نویسنده دعوت به همکاری نمی‌شود؟ و تا کی باید این دروغ و افسانه را تکرار کرد که «مردان بهتر می‌نویسند» یا «ما تبعیضی قائل نیستیم، زنان هم همین‌قدر خوب بنویسند به آن‌ها فضا می‌دهیم.»؟