فراکسیون شلخته

فرنوش امیرشاهی

یکشنبه ۷ آبان 1396 - 21:02

رای مجلس به «منصور غلامی» برای تصدی وزارت علوم، غافلگیرکننده نبود، اما آنچه جلب توجه کرد آشفتگی و سردرگمی عملکرد نمایندگان عضو فراکسیون امید بود.

پیش از ورود مجلس به دستور بررسی صلاحیت دو وزیر باقیمانده کابینه دوازدهم، دو فراکسیون ولایت و مستقلان مجلس گفته بودند که به منصور غلامی رای خواهند داد. اما فراکسیون امید مجلس نتوانسته بود در این ارتباط به اجماع برسد و رای ‌گیری را به خود نمایندگان عضو واگذار کرده بودند. حتی محمدرضا رحیمی خبر داد که بعضی از اعضای این فراکسیون از واژه «آتش به اختیاری» در رابطه با رای اعتماد استفاده کرده‌اند.Saaad School

این نخستین بار نبود که اعضای فراکسیون امید مجلس که ترکیبی اصلاح‌طلبانه و اعتدال‌گرایانه دارند، نتوانستند به اجماع و تصمیم منسجم برسند. در جریان رای اعتماد به ۱۶ وزیر کابینه دولت دوم حسن روحانی نیز همین رویه در پیش گرفته شد و نتیجه این بود که وزرایی با سابقه اصلاح‌طلبی همچون محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی رای کمتری نسبت به وزرای اصولگرا همچون عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور کسب کردند.

حتی همین بی‌نتیجگی و نامنظمی باعث شد که حبیب‌الله بی‌طرف، از چهره‌های نزدیک به محمد خاتمی و از وزرای دولت او نتواند رای لازم را کسب کند و امروز این رضا اردکانیان بود که به جای او به وزارت نیرو رفت.

به هر حال چه در مورد قبل که فراکسیون امید به حبیب‌الله بیطرف، وزیر پیشنهادی نیرو رای اعتماد داد، و چه در این مورد که به منصور غلامی رای داده است، نشانگر آن است که آنها نمی‌توانند در بزنگاه‌ها تاثیرگذار باشند و منسجم عمل کنند.

تا اینجا، با گذشت بیش از یکسال و چند ماه از آغاز به کار مجلس دهم، تکلیف اصولگرایان مجلس مشخص‌تر بوده است. آنها در گفتار و رفتار سیاسی، منش اصولگرایانه داشته‌اند و اهداف همین جریان سیاسی را پیگیری کرده‌اند.

حتی فراکسیون معروف به مستقلان پارلمان نیز تا کنون در هنگام تصمیم‌گیری‌های کلیدی موضعی هماهنگ و شفاف اتخاذ کرده‌اند.

البته ریاست و هدایت علی لاریجانی، به عنوان چهره‌ای اصولگرا با سیاست‌هایی اعتدالی‌ هم، در چنین انسجامی بی‌تاثیر نبوده است.

اما در مورد فراکسیون امید، حتی هنوز مشخص نیست که چه تعداد نماینده در آن عضویت دارند، چون آنگونه که محمدرضا عارف، رییس این فراکسیون گفته است «برخی نمایندگان ملاحظات و محذوریت‌هایی در منطقه و حوزه‌های انتخابیه دارند» و نمی‌خواهند نام آنها به صورت رسمی اعلام شود.

چنین درخواستی، نشان از عدم‌ برخورداری برخی نمایندگان عضو این فراکسیون مجلس از یک سابقه و هویت  سیاسی مشخص است که باعث می‌شود در زمان تصمیم گیری‌های سرنوشت‌ساز، منافع منطقه‌ای یا شخصی را به پیروی از آرای گروهی ترجیح دهند.

۱۷۰ تن از نمایندگان مجلس در پی ردصلاحیت گسترده چهره‌های مطرح اصلاح‌طلبان، و در فقدان احزاب قدرتمند، به ناچار  در «فهرست امید» قرار گرفتند ولی گروهی از آنان پس از کسب آرای لازم، تغییر موضع‌ دادند و به این جریان سیاسی پشت کردند.

انتخابات هیئت رئیسه سال اول مجلس دهم، خیلی زود وزن واقعی اصلاح‌طلبان را مشخص کرد. چنانچه محمدرضا عارف با کسب ۱۰۳ رای از رقیبش علی لاریجانی با ۱۷۹ رای شکست خورد.

این شکست اما تازه شروع انشقاق و بی‌نظمی در میان فراکسیون امید مجلس بوده است. حتی الزام اعضا برای امضای یک «فرم تعهد جدید» و تهدید به تنبیه کسانی که از نظر این فراکسیون در جریان رای اعتماد به ۱۶ عضو کابینه دولت دوازدهم، ۲۹ مرداد ۹۶، سرباز زده‌اند نیز نتوانسته نظم و منش سیاسی را به این فراکسیون تزریق کند.

فراکسیون امید مجلس هنوز نتوانسته جایگاه و هویت خود را بیابد و  این سردرگمی ۱۶ ماه پس از تشکیل مجلس دهم، منجر به از دست دادن فرصت تاثیرگذاری و جریان‌سازی در رقابت های گروه‌های سیاسی مجلس است.