احمدی‌نژاد نمی خواست خانه های مهر کامل شوند

احمدی‌نژاد نمی خواست خانه های مهر کامل شوند

فرنوش امیرشاهی

شنبه ۴ آذر 1396 - 12:29

وقتی خانه‌ها در استان کرمانشاه می‌لرزیدند و دیوارها فرو می‌ریختند، زلزله‌ای بزرگ‌تر رویای طرح مسکن مهر را زیر آوار مدفون می‌کرد.

Saaad School

رویایی که قرار بود انقلابی در عرصه مسکن باشد،  بعد از ۱۰ سال، و با وجود حمایت های گسترده کلیت نظام، هنوز روی دست دو رئیس جمهور سابق و فعلی باقی مانده و حالا بعد از خسارت‌های ناشی از زلزله ۲۱ آبان ماه، هیچ کس مسئولیت کاستی‌ها و مشکلات آن را به عهده نمی‌گیرد.

آنچه از خانه‌های مسکن مهر سر پل ذهاب؛ بعد از زلزله؛ به جای مانده است، اسکلت‌هایی ریخته و ترک خورده و خانه‌هایی عریان بدون در و دیوار و بدون امکان سکونت است.

درباره تعداد کشته شدگان این خانه‌ها آمار همانقدر متناقض است، که ادبیات مسئولان، بیشتر با اهداف سیاسی، در دفاع یا انتقاد از آنها در دو جهت مخالف قرار دارند.

کابینه روحانی عملکرد دولت محمود احمدی‌نژاد را در بی‌توجهی به استانداردهای فنی، کیفی و مهندسی پروژه‌های مسکن مهر زیر سوال می‌برد، و حامیان رئیس دولت‌های نهم و دهم می‌گویند چون اسکلت خانه‌ها پابرجا مانده‌اند، پس دولتمردان رئیس جمهور سابق کار خود را درست انجام داده‌اند، و مسئولیت این آوار با کابینه یازدهم و دوازدهم است که ادامه کار را سرهم بندی کرده‌اند.

اما محمود احمدی‌نژاد، که ایده طرح مسکن مهر در دولت اول او مطرح شد، خود نیز چندان ساخت و ساز اصولی را مد نظر نداشته است.

چنانچه در ۲۹ آبان سال ۸۸، در یک برنامه تلویزیونی استانی به صراحت می‌‌گوید: «معلوم است اینکه بخواهیم یک ساختمان را تمام کنیم با ۱۵ میلیون [میزان وام مسکن مهر]، تمام نمی‌شود.»

رئیس جمهور دولت دهم گفته است: «ما زمین را در اختیار می‌گذاریم. ۱۵ میلیون [تومان] هم وام می‌دهیم. ما گفتیم اصرار هم نکنید که ساختمان تمام شود. حتما نمایش کار شود. نازک‌کاری شود. نه، نیازی ندارد. هر مقدار که توانست بیاید هزینه کند، سفت کاری را تمام کند. پنجره و اینها را بزند، یک دستشویی و ظرف‌شویی داشته باشد که سرما نباشد، گرما نباشد. بعد بقیه‌اش را خودشان درست می‌کنند.»

او می‌افزاید:«۱۵ میلیون را می‌دهند، حالا سه، چهار یا پنج میلیون، هر چقدر که توانستند بیاورند، سفت کاری تمام شود، در و پنجره را بگذارند، بشود در آن زندگی کرد. بقیه‌اش به عهده خودشان. این کار هزینه را پایین می‌آورد.»

چنین سیاستی منجر به ساخت خانه‌هایی شد که بنا بر گزارش سازمان بازرسی کشور در سال ۸۴، «ضعف فنی و اجرایی در عملکرد پیمانکاران و مجریان طرح مسکن مهر و گاهی پایین بودن کیفیت ساخت و سازها در پروژه های مسکن مهر مشاهده شده است.»

این طرح کلان ملی، هنگامی مطرح شد که بنا بر آمار، ایران با حدود یک میلیون واحد کسری مسکن مواجه بود. محمود احمدی‌نژاد تصمیم گرفت این مشکل را «یک بار برای همیشه» حل کند. وزارت مسکن وقت با احتساب امکانات، طرحی برای ۱۰۰ هزار خانه ارایه کرده بود، ولی وقتی زمان اجرا رسید، ساخت دو میلیون و ۳۰۰  هزار واحد در دستور کار قرار گرفت.

نتیجه آن شد که دولت وقت برای تامین منابع مالی، به ناچار از بانک مرکزی استقراض کرد. این کار چنان تورم را افزایش داد که تبعات آن هنوز باقی است و دست‌اندرکاران مجبور شده‌اند تا جای ممکن از هزینه‌ها بکاهند. تصمیمی که به گفته علی بیت اللهی، دبیر کارگروه ملی زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی سبب شد «هیچ دقتی در کار نظارت بر ساخت» صورت نگیرد و «مقاوم سازی» آنها به چالشی برای دستگاه‌های درگیر در این طرح تبدیل شود.

هرچند دولت حسن روحانی مخالف ادامه این طرح بود، اما تعهد دارد بنا بر قانون، واحدهای باقیمانده را به پایان برساند.

تعداد یک میلیون واحد، تا پایان دوره احمدی‌نژاد ساخته شده است، در دوران ریاست‌جمهوری حسن روحانی نیز بنا بر آمار موجود در سال ۹۵، ۷۰۰ هزار واحد دیگر تحویل صاحبانش داده شده است.

هم اینک با افزایش میزان وام پرداختی به متقاضیان از ۱۵ میلیون به ۴۰ میلیون تومان، بودجه مصوب آن به ۵۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.

چنین بودجه‌ کلانی، برای طرحی است که انتقادهای بسیار زیادی داشته است، بخشی بلاتکلیف و نیمه‌تمام مانده‌اند، و همچنین گفته می‌شود تا حدود ۱۶۶ هزار واحد نیز خالی و بدون متقاضی روی دست سازندگان مانده‌اند.

طرح مسکن مهر، شاید برای گروهی از خانواده‌ها، سقفی روی سرشان شد، ولی اتفاق‌هایی چون زلزله غرب ایران، نشان داد اسباب آرامش روحشان نشده است.

دلهای آنان همچون خانه‌هایشان می‌لرزید و رویاهایشان با دیوارها فرو می‌ریخت، وقتی از واحدهای مسکن مهر سرپل ذهاب فرار می‌کردند.