زندانی‌های گمنام، خانواده‌های نگران

زندانی‌های گمنام، خانواده‌های نگران

فرنوش امیرشاهی

جمعه ۱۵ دی 1396 - 20:49

تصویر همان است که همیشه بوده است. لحظه‌های نگران. چشم‌های خیره به در. سرگیجه های پر از سوال،‌ گعده‌های دور آتش،‌ ساعت‌های کش‌دار بی‌خبری و در آخر دست‌های خالی از هر خبری.

Saaad School

این تنها بخشی از وضعیت خانواده‌ شهروندان دستگیر شده در تجمعات اعتراضی نه روز گذشته، پشت درهای زندان‌هاست. همان شرایطی که خانواده زندانیان سیاسی سال ۸۸ مقابل زندان اوین داشتند، و قبل از آنها  وابستگان خیلی از دیگر محبوسان سیاسی، امنیتی در دهه‌های مختلف تجربه کرده بودند.

گروه‌هایی که به امید خبری و فرجی، از زندان به دادستانی؛ و از دادستانی به دادگاه انقلاب در رفت و آمدند و دست‌هایشان از امید خالی می‌ماند.

حاصل اعتراض‌های سراسری، بازداشت‌های گسترده بوده است. صدها نفر در بازداشتگاه‌هایی هستند که کسی دسترسی به آنها ندارد. این سوی دیوار، همسران و پدران و مادران و وابستگانی که بی‌اطلاع از عزیزانشان هستند.

از ویژگی‌های این اعتراض‌های گسترده، گمنام و جوان بودن تظاهرکنندگان بود. به گفته مقامات، ۹۰ درصد بازداشت‌شدگان زیر ۳۰ سال سن دارند و جمع قابل‌توجهی از آنها، دانش‌آموز و دانشجو هستند.

در حوادث پس از انتخابات سال ۸۸، هر کسی که دستگیر می‌شد، بلافاصه شناسایی و نام و هویتش اعلام می‌شد. چون آن اعتراض‌ها جنبشی اعتراضی بود و بعلاوه، فراوانی آن بیشتر شامل تهران می‌شد.

اما در مورد اخیر، به خیابان آمدن‌ها ناگهانی و شعارها طیفی متنوع و پراکنده بود. از طرف دیگر، بیشتر این تظاهرات در شهرها و شهرستان‌های کوچک اتفاق افتاد که دسترسی خبری را مشکل‌تر می کند.

به همه اینها باید فیلتر کردن دو شبکه اجتماعی پرمخاطب در ایران- تلگرام و اینستاگرام- و محدودیت‌های اینترنتی را هم اضافه کرد که کار اطلاع‌رسانی را مختل می‌کند.

این شرایط نگرانی‌هایی را از وضعیت بازداشت‌شدگان و خانواده‌های آنان ایجاد کرده است. در تجربه دستگیری‌های فله‌ای سال ۸۸ که افراد شناخته شده بودند و یا نام و نشان آنها به افکار عمومی معرفی می‌شد، گزارش‌های متعددی از نقض حقوق بشر در زندان‌ها منتشر و روایاتی از بازجویی‌های غیرقانونی و اعتراف‌گیری  در دوران حبس نقل شد.

حالا که بسیاری از این بازداشتی‌ها ناشناخته و کم سن و سال هستند، احتمال  بد رفتاری با آنها بیشتر می‌شود.

گفته می‌شود که دولت حسن روحانی، مقاومت و پیش‌دستی کرده و برای جلوگیری از حضور و برخورد نیروهای سپاه، از طریق نیروهای انتظامی و وزارت اطلاعات وارد عمل شده است.

اما این موضوع نه تنها چنین دستگیری‌های گسترده‌ای را توجیه نمی‌کند، 

بلکه نافی قول و قرارهای دولت در قبال حمایت از آزادی‌های شهروندانش و حق اعتراض آنها است.

شرایط ایجاد شده یک محک برای کابینه حسن روحانی و نمایندگان مجلس است تا نشان دهند تا کجا به وعده‌هایشان درباره حقوق شهروندی و برچیدن بساط خانواده‌های چشم‌انتظار پشت زندانها وفادارند.