لبنان و پارلمانی با تنها ۴ زن

لبنان و پارلمانی با تنها ۴ زن

فرناز سیفی

چهارشنبه ۴ بهمن 1396 - 21:55

بهار پیش‌رو، لبنان بالاخره برای اولین‌بار در ۹ سال گذشته، شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی خواهد بود. انتخاباتی مهم که تاثیری انکارناپذیر بر سیاست و اوضاع اجتماعی لبنان خواهد داشت.  در میانه‌ی بحث‌ها و انتقادها و مخالف و موافق و همهمه‌ی احزاب سیاسی و مذاهب مختلف ساکن این کشور، یک سوال مهم و اساسی پررنگ است:‌ چرا حضور زنان در پارلمان لبنان حتا در مقایسه با کشورهای همسایه که اوضاع فرهنگی و اجتماعی محافظه‌کارتری دارند، تا این اندازه ناچیز است؟ با این شمار اندک زنان نماینده که تعدادشان حتا به تعداد انگشتان یک دست نیست، چه باید کرد؟

پارلمان لبنان درحال حاضر تنها ۴ زن نماینده دارد. در انتخابات پیشین که در سال ۲۰۰۹ برگزار شد، سهم زنان از ۱۲۸ کرسی پارلمانی همین ۴ صندلی بود و در مقایسه با انتخابات قبل از آن نه تنها پیشرفتی نداشت که پسرفت هم کرد. در انتخابات پیش از آن در سال ۲۰۰۵، شمار زنانی که به پارلمان راه یافتند ۶ نفر بود.

Saaad School

تعدادی از گروه‌ها و سازمان‌های غیردولتی مدافع حقوق زنان با همراهی و حمایت وزارت امور زنان در لبنان تلاش‌های جدی را آغاز کردند تا پارلمان فعلی قانونی را تصویب کرده و برای حضور زنان در پارلمان سهمیه مشخصی را تعیین کند تا با تبعیض مثبت، کمی از این حجم سنگین نابرابری شمار زنان و مردان نماینده کاسته شود. بلافاصله سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا نیز از چنین کارزاری برای کاستن از این نابرابری، استقبال و حمایت کردند. کارزاری با شعار«نیمی از جامعه، نیمی از پارلمان» فعالیت خود را شروع کرد.  بیلبوردهای تبلیغاتی در شهرها نصب شده و برخی برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی درباره لزوم افزایش شمار نمایندگان زن تبلیغ می‌کنند.

با این‌حال این کارزار در همان اولین گام‌ها با مخالفت‌های جدی مواجه شد.  بسیاری از احزاب سیاسی و گروه‌های مذهبی مختلف در پارلمان با چنین خواسته‌ای از اساس مخالف‌اند. نمایندگان «حزب‌الله» اصلا جلسه‌ی بحث بر سر چنین قانونی را به نشانه اعتراض ترک کردند و اعلام کردند که مطلقا حاضر به بحث بر سر این موضوع نیستند. یکی از همین ۴ زن نماینده فعلی ریما فخری است که عضو حزب‌الله است و همراه دیگر هم‌حزبی‌هایش جلسه بررسی این طرح را ترک کرد.

سهیمه‌بندی کرسی‌های پارلمان لبنان بر مبنای  مذهب و انواع دسته‌بندی‌های قبیله‌ای در این کشور کوچک با تنوع چشمگیر قومیتی و مذهبی است. نمایندگان معتقدند تعیین سهیمه مشخص برای زنان، وضع و اختلاف را از همین هم که هست بدتر می‌کند و جنگ و دعوای تازه‌ای را آغاز می‌کند که حالا چند کرسی برای زنان فلان مذهب یا فلان حزب سیاسی و قبایل و گروه‌ها بر سر افزایش شمار کرسی‌هایشان در پارلمان باز با یکدیگر درگیری خواهند داشت.

طنز و طعنه ماجرا این‌جاست که پارلمان لبنان برای بررسی این طرح نیز، حاضر نشد یکی از همین ۴ زن نماینده فعلی را منصوب کند و یکی از مردان نماینده را مسئول بررسی طرح کرده است!

وزارت‌ امور زنان  نشست‌های جداگانه‌ای با سران احزاب سیاسی کشور نیز برگزار کرده تا آن‌ها را تشویق کند که دست‌کم در فهرست حزبی خود برای حضور زنان سهمیه مشخصی تعیین کرده و زنان هم‌حزبی خود را تشویق کنند تا نامزد شوند. تاکنون تنها «جریان مستقبل» به ریاست سعد حریری، نخست‌وزیر فعلی لبنان، اعلام کرد که در فهرست حزب خود سهمیه‌ای ۲۰درصدی برای زنان درنظر خواهند گرفت. «حزب سوسیالیست ترقی‌خواه لبنان» نیز اعلام کرد که تمام منشورهای درون‌حزبی خود را در جلساتی بازبینی خواهد کرد و احتمالا سهمیه مشخصی برای زنان در نظر خواهد گرفت.

مدافعان حقوق زنان در لبنان اما تلاش‌ خود را صرفا معطوف به تصویب قانونی برای تعیین سهمیه نکردند. آن‌ها در بیروت و برخی دیگر از شهرهای پرجمعیت لبنان، کارگاه‌های آموزشی برگزار می‌کنند تا زنان قبابل و مذاهب مختلف را تربیت کرده و تشویق کنند تا وارد سیاست شوند و برای انتخابات پیش‌رو نامزد شوند.

مدافعان حقوق برابر، به سنت فعلی ورود زنان در پارلمان کشور نیز انتقاد دارند. درحال‌حاضر شانس این‌که زنی مستقل و بدون وابستگی به خانواده‌های معروف سیاسی یا ثروتمند و بانفوذ بتواند وارد پارلمان شود، بسیار ناچیز است. از ۴ نماینده زن فعلی در پارلمان لبنان، یکی خاله‌ سعد حریری است، دیگری همسر یکی از روسای احزاب سیاسی کشور است، دو نفر دیگر نیز دختران یک سیاست‌مدار معروف پیشین و یک شخصیت تلویزیونی محبوب‌اند که ترور شد. فعالان زن در لبنان می‌خواهند به مبارزه علیه این روند روند که عملا مجالی برای حضور زنان مستقل و بدون وابستگی خانوادگی باقی نمی‌گذارد.

بسیاری از فعالان حقوق زنان در لبنان می‌گویند مشکل بیش از هر چیز ذهنیت و باور رایج در لبنان است که از اساس سیاست را امری «کاملا مردانه» می‌بیند و با این ذهنیت، به وقت انتخاب سیاسی، اصلا به نامزدهای زن فکر هم نمی‌کند.