چرا حاکمیت مخالف تلگرام است؟

چرا حاکمیت مخالف تلگرام است؟

فرنوش امیرشاهی

دوشنبه ۱۰ اردیبهشت 1397 - 20:01

سرانجام پس از کش و قوس‌های بسیار، دستگاه قضایی حکم فیلتر شبکه پیام‌رسان تلگرام را صادر کرد.

Saaad School

حکمی که به دلیل مقاومت و مخالفت نمایندگان دولت در شورایعالی فضای مجازی، بصورت موازی توسط قوه قضائیه صادر شده است.

این اقدام نشانگر آن است که هر چقدر بخشی از حاکمیت تلاش کند در جهت مطالبات عمومی برای برخورداری از  آزادی‌‌های نسبی حرکت کند، کانون‌های قدرت با استفاده از نفوذی که در دستگاه‌ها و ارکان حکومتی دارند، در مقابل آن ایستادگی خواهند کرد.

تلگرام، از جمله شبکه‌های اجتماعی است که در چندین انتخابات سالهای اخیر، ردصلاحیت گسترده اصلاح‌طلبان و گروهی از اعتدال‌گرایان را جبران کرد. در شرایطی که تمام تریبون‌های رسمی در اختیار چهره‌ها و نهادهای نزدیک به راس هرم قدرت در ایران بود، دیگر جناح های سیاسی از امکان تلگرام برای تبلیغات انتخاباتی و اقناع رای‌دهندگان به حضور در صندوق‌های رای استفاده کردند.

بعلاوه،‌ این شبکه اجتماعی، فضایی است که شهروندان بدون هراس از کنترل شدن از سوی حاکمیت، فعالیت می‌کنند. گروه‌های مختلفی از طبقات مختلف مردم کانال‌های متنوع تلگرامی از شوی لباس و زیورآلات تا میزگردهای تحلیلی، فیلم و پادکست‌های آموزشی و سرگرمی و غیره تشکیل می‌دهند. در یک کلام، آنگونه رفتار می‌کنند و سخن می‌گویند که در واقعیت تمایل به این سبک از تفکر و سبک زندگی دارند.

به واسطه همین خصوصیت‌ها است که بیش از ۴۰ میلیون نفر به سرعت جذب تلگرام شدند و آن را تبدیل به پرمخاطب‌ترین رسانه اجتماعی در ایران کردند.

اما هر چه این استقبال بیشتر شد و دامنه فعالیت کاربران متنوع‌تر،‌ حساسیت بخشی از حاکمیت به آن افزایش یافت. اعتراض‌های گسترده دی ماه سال آینده نیز دلیل مضاعفی شد که تلگرام بعنوان یکی از مقصران تحریک و تشویق مردم به اعتراض معرفی شود.

در این میان مقاومت حسن روحانی، برخورد با تلگرام را به تاخیر انداخته بود. اما حالا با صدور حکم قضایی مسدود کردن این شبکه اجتماعی پرمخاطب، اعتماد عمومی جامعه نسبت به او ضربه‌ای سخت خواهد خورد. حمایت از فضای مجازی از عمده‌ترین وعده های روحانی در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال گذشته بود. اما به نظر می‌رسد که این قول رئيس جمهور نیز همچون سایر شعارهای اقتصادی و سیاسی او به دلایل گوناگون عملی نشده است.

کانون‌های قدرت تا این لحظه نشان داده‌اند که همچنان دست بالا را در قدرت سیاسی ایران دارند. روحانی نیز تنها به اشاره‌ها و گلایه‌های غیرمستقیم به سدهای روبرویش و گلایه از وزرایش بسنده کرده است.

رفتار دولت در مواجهه با این تصمیم نهادهای نزدیک به حاکمیت می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در جایگاه شخص حسن روحانی و دولت او هم در مناسبات قدرت و هم در افکار عمومی داشته باشد.