آن‌ها ۱۹ نفر بودند؛ ۱۹ زن فنلاندی

آن‌ها ۱۹ نفر بودند؛ ۱۹ زن فنلاندی

فرناز سیفی

سه شنبه ۵ اردیبهشت 1396 - 23:40

آن‌ها ۱۹ نفر بودند. نوزده زن از ۴ حزب سیاسی موجود در فنلاند در اولین سال‌های قرن بیستم میلادی. سال‌هایی که جنبش حق رای زنان در جهان هنوز نوپا بود. زنان تنها در نیوزیلند و استرالیای جنوبی حق رای برابر داشتند. در لیتوانی، چند جزیره‌ی مستعمره‌ی بریتانیا و دو سه ایالت آمریکا هم با هزار شرط و اما و اگر و محدودیت، زنان حق رای نیمه‌ونصفه‌ای داشتند.

سال ۱۹۰۷بود؛ موسم انتخابات در فنلاند که در آن زمان هنوز «دوک‌نشین بزرگ فنلاند»، منطقه‌ای خودمختار از امپراتوری روسیه بود و زیرنظر امپراتور روسیه اداره می‌شد.

منطقه‌ی خودمختاری که چند ماه قبل‌تر در اقدامی غیرمنتظره، به همه‌ی افراد بالغ ساکن منطقه، مرد و زن، حق رای برابر اعطا کرده بود. اقدامی که همه‌ی احزاب سیاسی موجود کشور بعد از مشورت و بحث، بر سر آن توافق کرده بودند. 

پیشنهاد تغییر قانون انتخابات پارلمانی در این منطقه خودمختار را حزب سوسیال‌دموکرات مطرح کرد. سوسیالیست‌ها می‌گفتند وقت تغییر قانون‌اساسی منطقه‌ی خودمختارشان است و این تغییر قانونی، بدون به‌رسمیت شناختن حق رای برابر برای زن و مرد، بی‌معنا و سطحی است.

فنلاند در همان شور و مشورت به وقت تغییر قانون، یک گام دیگر هم پیش رفت. نه‌تنها زنان حق رای برابر با مردان داشتند، بلکه می‌توانستند برای ورود به پارلمان فنلاند داوطلب شوند.

و این دقیقا کاری بود که گروه‌های مختلفی از زنان فنلاندی کردند و برای ورود به پارلمان فنلاند که ۲۰۰ کرسی داشت، نامزد شدند. در بین آن‌ها از زن خانه‌دار گرفته تا زن کشاورز، از زنان دامدار تا تاجر، از زنان خانواده‌های سرشناس و اشرافی تا زنان طبقه‌ی تهی‌دست و کارگر به چشم می‌خورد.

مردم دوک‌نشین بزرگ فنلاند در روزهای ۱۵ و ۱۶ مارس سال ۱۹۰۷ به پای صندوق‌های رای رفتند و نه‌تنها زنان و مردان برای اولین‌بار در تاریخ جهان، حق رای برابر را تجربه کردند، بلکه ۱۹زن را هم انتخاب کردند تا بر کرسی‌های پارلمان بنشینند و بخشی از مطالبات آن‌ها را نمایندگی کنند.

آن‌ها ۱۹ زن بودند؛ ۹ نفر از آن‌ها از زنان عضو حزب سوسیال‌دموکرات بودند. هفت نفر عضو حزب «فنلاندی» بودند که راست میانه‌رو بودند؛ ۲ تن از حزب «جوانان فنلاندی» که حزبی میانه‌رو بود و ۱ زن هم از حزب «ملت» که حزبی راست‌گرا و میانه‌رو بود.

آن ۱۹ زن که اولین زنان جهان‌اند که بر کرسی‌های پارلمانی تکیه زدند، نه تنها از حزب‌ها و پیشینه سیاسی گوناگونی آمده بودند، بلکه منصب و پیشه‌های مختلفی هم داشتند. بعضی‌هایشان معلم یا مدیر مدرسه بودند، در میان‌شان یک‌ مورخ بود، دو سه نفرشان چندین سال بود به عنوان فعال حق رای زنان مستمر و پیگیر در کار کنشگری بودند. یکی‌شان تاجر بود و در کار تشکیل اتحادیه‌های کارگری و متحد کردن کارگران، یکی دیگر در خانه‌ی خانواده‌ای اشرافی، پیش‌خدمت بود. یکی‌شان همسر یک پلیس بود که به‌تازگی جذب گروه‌های حق‌رای زنان شده بود.

از همان روز اول قاعده‌ای بین ۱۹ زن نماینده مجلس پا گرفت؛ زنانی که از احزاب چپ بودند پیراهن‌های بلند سفید می‌پوشیدند و زنان احزاب دست راستی پیراهن‌های بلند سیاه. پیراهن بلند سفید، سمبل زنان مبارز حق رای در بسیاری از کشورهای جهان از بریتانیا تا آمریکا هم بود.

از همان روز اول، این ۱۹ زن از فعال‌ترین نماینده‌های پارلمان بودند. حرف می‌زدند، بحث می‌کردند، پیشنهاد داشتند، تقلا می‌کردند، هیچ‌کدام‌شان یک نماینده منفعل گوشه‌نشین نبود که فقط «حاضری» می‌زند و می‌رود دنبال زندگی‌اش.

سی و هشت سال بعد در سال ۱۹۴۵ بود که  مجلس لردها در بریتانیا، بالاخره ۱۹ نماینده زن به خود دید. باورتان بشود یا نه مجلس عوام بریتانیا تا سال ۱۹۹۷ هم هنوز ۱۹ نماینده زن نداشت!

در ایران، در آخرین دور انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۹۵، شمار نمایندگان زن در مجلس از همیشه بیشتر شد. در این دوره ۱۷ نماینده‌ی زن در مجلس حضور دارند. هنوز راه طولانی است و سخت…

آن‌ها ۱۹ زن بودند؛ در این عکس تاریخی ۱۳ نفرشان را می‌بینیم که کنار هم نشستند تا لحظه‌ی مهم و ماندگاری را ثبت کنند...اولین زنانی که بر کرسی‌های مجلس نمایندگی تکیه زدند...چپ‌ها، سفیدپوش‌اند و راست‌ها سیاه‌پوش.

منبع عکس: http://www.helsinki.fi/